Opnieuw afname aantal studenten zorg en welzijn; grootste daling in het mbo

De cijfers hebben grotendeels betrekking op de onderwijsontwikkeling in Noord-Nederland. Neem contact met ons op als je meer inzicht wilt in ontwikkelingen op provincieniveau of voor specifieke opleidingen via onderzoek@zorgpleinnoord.nl.  

Aantal studenten zorg en welzijn daalt, maar aandeel blijft gelijk

Afgelopen studiejaar (2025/’26) volgden in totaal 38.870 noordelingen een zorg- en of welzijnsopleiding op mbo-, hbo- of wo-niveau. Dit is minder dan een jaar eerder toen het totaal aantal studenten nog 39.460 bedroeg. Deze afname volgt een trend die al sinds studiejaar 2022/’23gaande is. Tussen 2022/’23 en 2025/’26 was de afname van het aantal studenten op een zorg- of welzijnsopleiding (-)6,2%.  

De afname van het aantal studenten in zorg en welzijn staat niet op zichzelf. Ook in andere opleidingsrichtingen in Noord-Nederland daalt het aantal studenten(-7,4%). Door de afname van het aantal studenten in de andere opleidingsrichtingen blijft het aandeel noordelijke studenten dat een zorg- en welzijnsopleiding volgt gelijk. Dit cijfer ligt over de jaren op ongeveer 29% van alle studenten in Noord-Nederland. 

Minder studenten door dalende instroom; het aantal gediplomeerden groeit nog

De afname van het aantal studenten zorg en welzijn is een gevolg van een dalende instroom in zorg- en welzijnsopleidingen in Noord-Nederland. Sinds 2022/’23 startten er ieder studiejaar minder noordelingen met een opleiding in de richting van zorg en welzijn. Afgelopen studiejaar (2025/’26) stroomden 14.090 studenten in, in studiejaar 2022/’23 waren dat nog 15.480 studenten (-9,0%).  

De dalende instroom is nog niet terug te zien in het aantal gediplomeerden. Het aantal studenten dat een zorg- of welzijnsdiploma haalde, groeide nog licht in Noord-Nederland met 2,1% tussen de studiejaren 2022/’23 en 2024/’251.  

Ook in de andere opleidingsrichtingen in Noord-Nederland daalt de instroom. Deze daling begon een studiejaar eerder (2021/’22)dan in zorg en welzijn, maar was gedurende de periode 2022/’23 t/m 2025/’26 met -6,0% wel iets minder sterk dan bij zorg en welzijn (-9,0%).Ondanks de dalende instroom is het aantal gediplomeerden in de overige opleidingsrichtingennog toegenomen in Noord-Nederland (+3,9%), net als in de zorg- en welzijnsopleidingen. De ontwikkelingen in de instroom en het aantal gediplomeerden in de zorg- en welzijnsopleidingen volgen dus vergelijkbare trends met de andere opleidingsrichtingen.  

Aantal studenten zorg en welzijn daalt in Nederland ook, maar aandeel groeit

Ook in de rest van Nederland is het aantal studenten zorg en welzijn vanaf studiejaar 2022/’23 afgenomen. Met een afname van (-)4,5% is de daling van het aantal studenten tussen 2022/’23 en 2025/’26 minder sterk dan in Noord-Nederland.Dit komt doordat de instroom in zorg- en welzijnsopleidingen in de rest van Nederland wel is afgenomen (-3%), maar niet zo sterk als in Noord-Nederland (-9%).  

Het aantal studenten in de rest van Nederlandin de overige studierichtingen is in deze periode sterkerafgenomen danin zorg en welzijn. Daardoorneemt het aandeel studenten dat een zorg- of welzijnsopleiding volgt voor heel Nederland nog licht toe (27% in 2025/'26), maar blijft het lager liggen dan in Noord-Nederland (29%). 

Daling aantal studenten door ontgroening

Het aantal studenten is de afgelopen jaren afgenomen doordat er simpelweg minder jongeren zijn die een opleiding kunnen volgen. Het aantal jongeren tussen 0 en 15 jaar neemt al een aantal jaren af en vanaf 2020begint de groep tussen 15 en 20 jaar ook af te nemen. In Noord-Nederland is deze ontwikkeling sterker dan in de rest van Nederland en dat heeft al zijn weerslag op de instroom en deelname aan onderwijs.  

De verwachting is dat de bevolkingsafname in Noord-Nederland doorzet naar de andere bovenliggende leeftijdscategorieën. Figuur 6 laat zien dat na dit jaar (2026) de totale groep 15- tot 30-jarigen steeds kleiner in omvang wordt. Deze ontwikkeling geldt niet alleen voor Noord-Nederland. Ook de rest van Nederland krijgt te maken met een afname van het aantal 15- tot 30-jarigen. 

Afname studenten zorg en welzijn in mbo, groei op universiteiten

De afname van het aantal zorg- en welzijnsstudenten in Noord-Nederland wordt vooral veroorzaakt door een afname van het aantal studenten in het mbo. In figuur 5 is te zien dat in het afgelopen studiejaar (2025/’26) het totaal aantal studenten in het mbo meer dan 2.000 studenten (-11,9%) lager was dan in studiejaar 2022/’23. In het hbo daalde ook de deelname (-7,1%). Voor het wo was sprake van een groei (+6,2%).  

Daarbij valt op dat daling van aantal mbo-studenten in het mbo zorg- en welzijnsberoepsonderwijs sterker is dan in de andere mbo-opleidingsdomeinen (-5,4%). Met als gevolg dat het aandeel zorg- en welzijnsstudenten in het mbo terugloopt. In studiejaar 2025/’26 volgt 32% van alle mbo-studenten een zorg- of welzijnsopleiding, terwijl dat in 2022/’23 nog 34% was.  

Voor het hbo en wo is juist sprake van een groeiend aandeel zorg- en welzijnsstudenten, in het hbo van 26% naar 27% en in het wo van 25% naar 27% in de afgelopen vier studiejaren. De oorzaak hiervan is dat de afname in de andere hbo-opleidingen sterker is (-9,5%) dan in zorg en welzijn. De andere wo-opleidingen hebben te maken met afname van -10,2%, terwijl de onderwijsdeelname van wo zorg en welzijn toeneemt. 

Instroom mbo zorg en welzijn met bijna een kwart gedaald

Het verschil in ontwikkeling tussen het mbo, hbo en wo wordt nog duidelijker aan de hand van de instroom per studiejaar. De instroom in mbo zorg en welzijn is tussen 2022/’23 en 2025/’26 met bijna een kwart teruggelopen (-23,7%). In het hbo is in dezelfde periode sprake van een stabiliserende instroom (+0,5%) op een iets lager niveau dan in de studiejaren daarvoor. Voor het wo is de instroom in zorg- en welzijnsopleidingen al een aantal studiejaren stabiel. Dit op een dipje in studiejaar 2022/’23 na. Wanneer we vanaf dat jaar kijken is de wo-instroom tussen 2022/’23 en 2026/’25 met bijna 10% gegroeid. 

De dalende instroom in het mbo heeft inmiddels, met -1,8% in de periode 2022/’23 en 2024/’25, geleid tot een lichte afname van het aantal gediplomeerden. Voor het hbo (+10,3%) en wo (+3,8%) is in dezelfde periode sprake een toename.  

Tenslotte

Uit dit artikel blijkt dat de relatieve onderwijsdeelname in Noord-Nederland de afgelopen jaren op peil is gebleven ondanks de afname van het aantal studenten in zorg en welzijn. Dit laat zien dat de aantrekkelijkheid van zorg- en welzijnsopleidingen niet lijkt te zijn afgenomen. Dit neemt niet weg dat de afname van het aantal jongeren ervoor zal zorgen dat er de komende jaren minder gediplomeerden van de opleidingen komen. In vergelijking met het hbo en wo is vooral in het mbo een verontrustende daling van de deelname en instroom in zorg en welzijnsopleidingenwaarneembaar.  

In het volgende onderwijsartikel dat eind oktober/begin november verschijnt, gaan we verder in op de ontwikkelingen in het mbo. Is de dalende instroom vooral een gevolgvan minder bol-leerlingen of is er ook iets gaande onder de bbl-leerlingen? Hoe zit het met de specifieke opleidingen? Welke hoofdtrends zijn er zichtbaar naar kwalificatiedossier,zoals voor verzorgende-ig, mbo-verpleegkunde, maatschappelijke zorg en sociaal werk?